به بهانه انتشار تازه‌ترین مجموعه داستان محمد جواد جزینی تفاوت داستان‌نویسی تا آموزش نوشتن

حمید نورشمسی

تهران امروز

«کسی برای قاطر مرده گریه نمی‌کند» تازه‌ترین مجموعه داستان جواد جزینی است. نویسنده و منتقد حوزه ادبیات داستانی که در سال‌های اخیر بیشتر از نوشتن در رابطه با تدریس نویسندگی و چگونه نوشتن شناخته شده است.

حق با شماست، اما...

مصاحبه با روزنامه فرهیختگان درباره "کسی برای قاطر مرده گریه نمی کند"

مجتبا پورمحسن: جواد جزینی، قصه‌نویس و مدرس داستان‌نویسی، حدود ۲۰ سال است که در حوزه هنری داستان تدریس می‌کند. به همین دلیل است که هنگام مصاحبه، گاهی یادش می‌رفت که در یک مصاحبه شرکت کرده و همچون یک معلم، درس‌هایش را طرح و تکرار می‌کرد. تازه‌ترین اثر داستانی جزینی، مجموعه داستان «کسی برای قاطر مرده گریه نمی‌کند» اخیرا توسط نشر ققنوس منتشر شده است. با او درباره این کتاب گفت‌وگو کردم.

به نظرم می‌آید بعضی از داستان‌های این مجموعه صرفا توصیف یک موقعیت‌اند. مثلا در داستان‌های «سه راه مرگ» یا «سرباز و قمقمه خالی» یا آزندگی سگی» بدون پایان‌بندی‌اش؛ اینها چنین موقعیتی دارند. یک مقدار در این مورد توضیح می‌دهید؟
گونه‌های داستان خیلی خیلی متنوع است، گاهی وقت‌ها روایت یک موقعیت احساسی است، گاهی وقت‌ها روایت یک موقعیت دراماتیک است. بسته به نوع داستان و به تکنیک داستان و درونمایه‌ای که ممکن است نویسنده به کار ببرد، از این موقعیت‌ها استفاده می‌کند. اینها نوعی شگرد داستانی است. البته خوانش واقعی و نقد واقعی را خواننده انجام می‌دهد، یعنی اوست که می‌خواند و قضاوت می‌کند. ممکن است بعد در نقد حرفه‌ای در این مورد بحث کنیم که کدام یک از این تکنیک‌ها متناسب با آن اتمسفر و با آن درونمایه بوده باشد. این یک بحث دیگر است البته.